Enweghị shuga? Etinyeghị shuga? Ka ọ bụ nkwupụta na-ezighị ezi?

ỤBỌCHỊ EBIPỤTARA EDEMEDE AHỤ, 15.04.2023

Ka anyị nyochaa ọnụ nkwupụta gbasara ihe na-edozi ahụ nke metụtara shuga. Achọpụtala m na akụkụ ụfọdụ nke iwu edoghị anya ma ọ bụ ezughị ezu, na ndị nọ n’ụlọ ọrụ nri aghọtachaghị ha, nakwa na akara na-ezighị ezi dịdị n’ahịa.

Iji tụlee okwu a, anyị ga-eji iwu nri Tọki, iwu nri izugbe nke Njikọ Yuroopu, EFSA, FDA, WHO na Codex Alimentarius dịka ebe ntụaka.

Akụkụ 1: Nkwupụta “enweghị shuga”

Ka anyị buru ụzọ leba anya n’akụkụ iwu nri Tọki nke na-ekwu ụdị nri a pụrụ ịka akara “enweghị shuga” na “etinyeghị shuga”.

Usoro maka nkwupụta gbasara oke shuga

Shuga	Oke dị ala	Shuga dị na 100 g nri siri ike agaghị akarị 5 g; ma ọ bụ shuga dị na 100 mL nri mmiri agaghị akarị 2,5 g.
	Enweghị shuga	Shuga dị na 100 g nri siri ike ma ọ bụ 100 mL nri mmiri agaghị akarị 0,5 g.
	Etinyeghị shuga	Nri ahụ agaghị enwe monosaccharide ma ọ bụ disaccharide ọ bụla, ma ọ bụ nri ọzọ etinyere n’ihi ike ya ime ka nri tọọ ụtọ. Ọ bụrụ na shuga dị na nri ahụ n’ụzọ ebumpụta ụwa, akara ya ga-enwerịrịkwa okwu “O NWERE SHUGA DỊ N’ỤZỌ EBUMPỤTA ỤWA”.

Ihe ndetu 1: Anyị anaghị atụle nkwupụta oke dị ala n’edemede a, n’ihi na ịghọta usoro “enweghị shuga” ga-enyekwara aka ịghọta usoro oke dị ala.

Dịka anyị hụrụ n’usoro dị n’elu, ka a kpọọ nri ma ọ bụ kaa ya akara “enweghị shuga”, shuga dị na ya agaghị akarị 0,5 %.

Usoro ahụ doro anya, ma anyị kwesịrị ileba anya na nkọwa shuga ka anyị ghọta ya.

N’ihi na ajụjụ a nwere ike ibilite: anyị kwesịrị ịgụ polyols dịka shuga? N’ihi na sorbitol bụ monosaccharide, maltitol bụkwa disaccharide.

Ọ bụ ebe a ka mgbagwoju anya pụrụ ibilite.

Dịka ọmụmaatụ, ọ bụrụ na nri nwere maltitol nwere shuga 0,3 g n’ime 100 g, a pụrụ ịka nri ahụ akara “enweghị shuga”?

Iji zaa ajụjụ a, anyị ga-ebu ụzọ leba anya na nkọwa shuga.

Ya mere, ọ bụrụ na nri nwere shuga 0,5 g ma ọ bụ ihe na-erughị ya n’ime 100 g, ma ọ dị na ya n’ụzọ ebumpụta ụwa ma ọ bụ na etinyere ya mgbe a na-ahazi nri, a pụrụ ịka ya akara “enweghị shuga”.

Ihe ndetu 2: Na Tọki, ọ dịghị iwu ọ bụla anyị na-erubere isi nke kwuru na a gaghị etinyela shuga na nri tupu a kaa ya akara “enweghị shuga”.

Ịlaghachi n’ajụjụ dị n’elu, a pụrụ ịka nri nwere maltitol ma ọ bụ polyols ndị ọzọ akara “enweghị shuga” ma ọ bụrụ na o mezuru usoro nkwupụta ahụ.

Akụkụ 2: Etinyeghị shuga

NKEJI 1 [2.1]

Ka anyị bịa na nkwupụta “etinyeghị shuga”.

Nkwupụta a yiri ka ọ gbagwojuru anya, iwu akọwabeghịkwa ya nke ọma kpamkpam.

Ụlọ ọrụ ikike anọ — EU/EFSA, FDA, FAO/Codex Alimentarius na WHO — nwere nkọwa shuga dị iche iche n’okwu a.

N’ime ụlọ ọrụ anọ a, FDA na FAO/Codex Alimentarius bụ ndị na-ele okwu a anya n’ụzọ kacha sie ike ma kọwaa ya nke ọma kpamkpam.

N’okpuru ebe a bụ nchịkọta nkọwa na ntuziaka ụlọ ọrụ anọ ahụ.

Ị nwere ike ịchọta nkọwa na ntuziaka niile a kpọtụrụ aha n’elu n’akụkụ ntụaka.

Ebe okwu anyị ugbu a bụ iwu nri Tọki, ka anyị tụlee ya dịka iwu ahụ si dị.

Akụkụ iwu nri Tọki metụtara okwu a dị otu a.

Usoro maka nkwupụta gbasara oke shuga

Shuga	Oke dị ala	Shuga dị na 100 g nri siri ike agaghị akarị 5 g; ma ọ bụ shuga dị na 100 mL nri mmiri agaghị akarị 2,5 g.
	Enweghị shuga	Shuga dị na 100 g nri siri ike ma ọ bụ 100 mL nri mmiri agaghị akarị 0,5 g.
	Etinyeghị shuga	Nri ahụ agaghị enwe monosaccharide ma ọ bụ disaccharide ọ bụla, ma ọ bụ nri ọzọ etinyere n’ihi ike ya ime ka nri tọọ ụtọ. Ọ bụrụ na shuga dị na nri ahụ n’ụzọ ebumpụta ụwa, akara ya ga-enwerịrịkwa okwu “O NWERE SHUGA DỊ N’ỤZỌ EBUMPỤTA ỤWA”.

Ka anyị nyochaa usoro ahụ n’otu n’otu.

Usoro ahụ na-ekwu na:

Nri ahụ agaghị enwe monosaccharide ma ọ bụ disaccharide ọ bụla, ma ọ bụ nri ọzọ etinyere n’ihi ike ya ime ka nri tọọ ụtọ.

Ka anyị kewaa ahịrịokwu ahụ ụzọ abụọ n’agbanweghị ihe ọ pụtara:

1- Nri ahụ agaghị enwe monosaccharide ma ọ bụ disaccharide ọ bụla.

2- Ma ọ bụ nri ọzọ etinyere n’ihi ike ya ime ka nri tọọ ụtọ.

O yiri ka okwu ahụ doro anya, ọ́ bụghị ya? Ọ gaghị enwe mono- ma ọ bụ disaccharide. Anyị ga-aghọta na nri ahụ agaghị enwe mono- ma ọ bụ disaccharide n’ọnọdụ ọ bụla? Ma e nwere ihe na-emegide ibe ya ebe a, n’ihi na akụkụ nke abụọ nke usoro ahụ na-ekwu na:

Ọ bụrụ na shuga dị na nri ahụ n’ụzọ ebumpụta ụwa, akara ya ga-enwerịrịkwa okwu “O NWERE SHUGA DỊ N’ỤZỌ EBUMPỤTA ỤWA”.

Ya mere, anyị na-eche ma enwere nsogbu ntụgharị asụsụ, anyị wee leba anya n’usoro mbụ dị n’iwu EU.

Mgbe anyị lere usoro mbụ ahụ anya, okwu ya doro anya:

1- ngwaahịa ahụ enweghị mono- ma ọ bụ disaccharide ọ bụla etinyere

Ya mere, o doro anya na e nwere nsogbu ntụgharị asụsụ. Site na nke a, anyị ghọtara na ihe anyị kwesịrị ileba anya bụ ma etinyere mono- ma ọ bụ disaccharide na nri ahụ, karịa ma nri ahụ nwere ha ma ọ bụ na o nweghị ha.

OLEEKWANỤ POLYOLS? AKPỌTỤGHỊ HA AHA!

Ka anyị leba anya n’ihe atụ a:

Chee echiche banyere nri nwere shuga 5 % n’ụzọ ebumpụta ụwa, nke a na-etinye maltitol na ya. Kedu ka a ga-esi mee nkwupụta gbasara ihe na-edozi ahụ n’ọnọdụ a?

Ebe nri ahụ nwere shuga 5 %, a gaghị aka ya akara “enweghị shuga”.

Ebe etinyere maltitol na ya, e kwesịghịkwa ịka ya akara “etinyeghị shuga”, n’ihi na maltitol bụ disaccharide, usoro maka nkwupụta a na-ekwukwa na a gaghị etinye disaccharide, ma ọ dịghị okwu na-ewepụ polyols n’oke ya.

Ma nke a ọ bara ezi uche?

Ọ bụrụ na shuga dị na nri bụ ≤ 0,5 %, a pụrụ ikwu “enweghị shuga” mgbe etinyere maltitol, ma a pụghị ikwu “etinyeghị shuga”. Nke a bụ ihe na-emegide ibe ya ma ọ bụrụ na e nweghị ntụaka sayensị kwadoro ya. Ya mere, a ga-agbakwunye na polyols anọghị n’oke usoro a n’akụkụ nke abụọ nke iwu ahụ, ebe a kọwara “etinyeghị shuga”.

Onye nrụpụta na-enyocha iwu ahụ ò kwesịrị iche otu a?

“Ọ dịghị ozi na polyols anọghị n’oke nkwupụta ‘etinyeghị shuga’, ma aha ya n’onwe ya bụ ‘etinyeghị shuga’, ebe polyols anọghịkwa na nkọwa shuga, enwere m ike iji akara a ọbụna ma m tinye polyol na ngwaahịa ahụ.”

Usoro iwu kwesịrị ido anya ma dị mfe nghọta. FDA* na Codex Alimentarius kọwara okwu a n’ụzọ doro anya ma dị mfe nghọta**, ha kwukwara n’ụzọ doro anya na ihe ndị a na-etinye a na-ekwu maka ha ebe a agaghị abụ shuga. Ebe usoro Koodu Nri Tọki akọwaghị “ọ bụ shuga ka m na-ekwu maka ya”, ndị iwu ahụ metụtara amaghị ụzọ ha ga-esi soro ya.

*Okwu FDA metụtara nke a:

A pụrụ iji okwu “etinyeghị shuga”, “na-enweghị shuga etinyere” ma ọ bụ “ọ dịghị shuga etinyere” naanị ma ọ bụrụ na:

(i) Etinyeghị oke shuga ọ bụla, dịka a kọwara na § 101.9(c)(6)(ii), ma ọ bụ ihe ọzọ nwere shuga nke na-arụ ọrụ dochie shuga etinyere, mgbe a na-ahazi ma ọ bụ na-akwakọba nri; na

(ii) Ngwaahịa ahụ enweghị ihe mejupụtara ya nke nwere shuga etinyere, dịka jam, jeli ma ọ bụ ihe ọṅụṅụ mkpụrụ osisi a belatara mmiri ya; na

**Okwu Codex Alimentarius metụtara nke a:

(a) Etinyeghị ụdị shuga ọ bụla na nri ahụ (ihe atụ: sucrose, glucose, mmanụ aṅụ, molasses, sirop ọka na ndị ọzọ);

NKEJI 2 [2.2]

Ka anyị leba anya ugbu a n’iberibe nke abụọ nke akụkụ mbụ nke usoro ahụ.

Usoro maka nkwupụta gbasara oke shuga

Etinyeghị shuga	Nri ahụ agaghị enwe monosaccharide ma ọ bụ disaccharide ọ bụla, ma ọ bụ nri ọzọ etinyere n’ihi ike ya ime ka nri tọọ ụtọ. Ọ bụrụ na shuga dị na nri ahụ n’ụzọ ebumpụta ụwa, akara ya ga-enwerịrịkwa okwu “O NWERE SHUGA DỊ N’ỤZỌ EBUMPỤTA ỤWA”.

Nri ahụ agaghị enwe […] nri ọzọ etinyere n’ihi ike ya ime ka nri tọọ ụtọ.

Okwu a yiri ka o doro anya, a pụkwara ịghọta ya na a gaghị etinye nri ọzọ n’ihi ike ya ime ka nri tọọ ụtọ.

Ma ajụjụ ndị a kwesịrị ibilite:

Kedu ụzọ ụlọ ọrụ ikike ga-esi chọpụta ebumnuche e ji tinye otu ihe na nri?

Dịka ọmụmaatụ, ọ bụrụ na onye nrụpụta tinye mmanụ aṅụ na ngwaahịa ya, kedu ka ọ ga-esi kaa ya akara?

Ọ bụrụ na onye nrụpụta tinye mmanụ aṅụ iji mee ka nri tọọ ụtọ, ma kwadebe akara ya dịka “etinyeghị shuga”, kedu mkpebi a ga-eme mgbe ụlọ ọrụ ikike nyochara ya?

Ọ bụrụ na a gwa onye nrụpụta “i ji mmanụ aṅụ mee ka nri tọọ ụtọ, ya mere akara ‘etinyeghị shuga’ megidere iwu”, ma ọ zaa “mba, eji m mmanụ aṅụ dịka ihe na-ejikọta ihe mejupụtara nri, dịka ihe na-emeju ya ma ọ bụ n’ihi njirimara ọrụ ya”, kedu ihe ụlọ ọrụ ikike ga-eme?

A pụghị ịgụ ebumnuche dị n’uche onye ọzọ.

Ya mere, usoro iwu a yiri ka akọwabeghị ya nke ọma, ọ na-enyekwa ohere iji ya eme ihe na-ezighị ezi.

Ọnọdụ dị n’ihe atụ mmanụ aṅụ a metụtakwara ihe ọṅụṅụ mkpụrụ osisi a belatara mmiri ya na ngwaahịa ndị yiri ya a pụrụ itinye iji dochie shuga.

Enwere ụdị ngwaahịa dị n’elu ebe a na-edobe ngwaahịa n’ụlọ ahịa ndị na-eji oghere a eme ihe na-ezighị ezi?

Anyị kwuru n’elu na FDA na-ele okwu a anya n’ụzọ ka sie ike ma doo anya.

Mgbe anyị lere okwu FDA dị n’okpuru anya, anyị hụrụ na a na-agụ ngwaahịa dịka mmanụ aṅụ dịka shuga n’ụzọ doro anya.

Ya mere, nkọwa FDA na-egbochi n’ụzọ doro anya ọnọdụ a nke na-enye ohere ime ihe na-ezighị ezi, ebe ịchọpụta mmebi iwu ya site n’ụzọ teknụzụ agaghị ekwe omume.

Dịka FDA, Codex Alimentarius kọwakwara okwu a n’ụzọ doro anya.